Tiếp cận tiểu thuyết Tình yêu như băng sơn của Lệ Hằng từ góc nhìn hiện sinh

Abstract

Chủ nghĩa hiện sinh là một hiện tượng triết học khởi sinh và phát triển mạnh mẽ ở phương Tây vào thế kỷ XX. Với những phạm trù cốt lõi đầy nhân văn, nhân bản, chủ nghĩa hiện sinh đã lan rộng ra nhiều vùng lãnh thổ và có sức ảnh hưởng đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội - văn hóa ở đô thị miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954 – 1975, vốn đang chịu ảnh hưởng bởi cuộc chiến tranh leo thang và những bất ổn trong đời sống vật chất, tinh thần của con người. Nói riêng trong địa hạt văn chương, triết học hiện sinh đã được các văn nghệ sĩ tiếp nhận và chuyển hóa vào trong các tác phẩm để phản tỉnh và luận bàn về những vấn đề hiện thực đương thời. Nhiều tác giả đã tìm thấy trong triết học hiện sinh nguồn cảm hứng bất tận về những ý tưởng như cuộc đời là một chuỗi phi lý và hỗn loạn, tính chất cô đơn và hư vô của tồn tại người, khát vọng tự do định hình bản dạng cá nhân, những vấn đề nhân sinh và bản thể khác. Bài viết này là một thể nghiệm vận dụng một số phạm trù cơ bản của triết học hiện sinh vào đọc tiểu thuyết Tình yêu như băng sơn của Lệ Hằng. Từ đây, chúng tôi kỳ vọng có thể đề xuất một cách tiếp cận tác phẩm ở một chiều kích khác, đưa ra những diễn giải về cách mà nhà văn tái hiện và suy tư về sự hiện hữu của con người trong mối quan hệ với tha nhân và với đời sống trần thế.