Abstract

Bước vào thế kỉ XXI, theo xu hướng của bối cảnh toàn cầu hóa, phần lớn các quốc gia trên thế giới đang bị cuốn vào tiến trình đồng nhất hóa trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, kinh tế, chính trị..., thì những yếu tố đặc trưng thể hiện bản sắc dân tộc lại ngày càng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ xã hội. Chính sự quan tâm này đã khiến cho việc nghiên cứu văn hóa trở thành nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Trong đó, giáo dục – một trong những trụ cột tạo nên sức mạnh của quốc gia, cũng không nằm ngoài xu hướng nghiên cứu dưới góc nhìn văn hóa, nhất là từ cuối thế kỷ XX khi quá trình toàn cầu hóa bắt đầu lan rộng. Từ đây, lý luận về văn hóa giáo dục, đặc biệt là những ứng dụng nghiên cứu văn hóa giáo dục này giữ vai trò then chốt trong việc nhận diện bản chất và đặc trưng của nền giáo dục trong từng bối cảnh văn hóa cụ thể của mỗi quốc gia, dân tộc. Bài báo vận dụng phương pháp định tính (hệ thống, phân tích) để trình bày lý luận về văn hóa giáo dục, đồng thời áp dụng vào nghiên cứu thực trạng giáo dục Nhật Bản trong thời kỳ toàn cầu hóa nhằm xác định, phân tích văn hóa giáo dục Nhật Bản. Kết quả nghiên cứu đóng góp lý luận về văn hóa giáo dục và kinh nghiệm trong công cuộc phát triển giáo dục dựa trên/ thể hiện bản sắc dân tộc của Nhật Bản.